Ieder huis een eigen stamboom

Kaante Mutse

Jan Luysterburg (Hoogerheide) schrijft vaak verhalen in het dialect van zijn jeugd, dat van D’n Ouwe Tol, een buurtschapje halverwege tussen Bergen op Zoom en Hoogerheide. Het buurtje behoorde tot 1997 tot de gemeente Woensdrecht, maar sinds de gemeentelijke herindeling valt het onder de gemeente Bergen op Zoom. Daarnaast is Jan voorzitter van de heemkundekring Het Zuidkwartier, waardoor hij een sterke interesse heeft in heemkunde, genealogie en dialect. Hij schreef speciaal voor Verrassend Verleden een verhaal over enkele van zijn vrouwelijke voorouders.

Bekaant 25 jaor geleeje vroog Leo Timmermans, de toenmaolege vurzitter van Heemkundekring Het Zuidkwartier aon mèèn of ik lid wouw worre. IJ wulde de waarekgroep Diejalekte, die al ’n tedje nie mir aktief was, wir nuuw leeve n’inblaoze en ij ad iemand nwoodeg die aontjeekenienge mokte. Zoow kwaam ik terechte n’in ’n aktief groepke, da d’ondertusse tweej boeke gefebriekt ed, te weete Dialecten in het Zuidkwartier (2007) en Zegswijzen in het Zuidkwartier (2012). ’t Derde boek zal Veraole in het Zuidkwartier worre.

Bekaant 5 jaor geleeje vrooge ze van Heemkundekring Het Zuidkwartier of ik gin vurzitter wulde worre van de verjeenegieng. Nor veul praote en nordenke em ik jao gezeed. De Heemkundekring ed ’n 500 leeje, waorvan ’r zoown 75 aktief zèèn as vrijwulleger. De Heemkundekring ed ’n twaoleftal waarekgroepe, waor de waarekgroep Kaantklosse d’r jin van is. Tweej groepkes daomes ouwe daor ’t mwooie ouwe ambachteleke aandwaarek in staand. De Heemkundekring is ok de trotse èègenèèr van Museum Den Aanwas in Ostrecht (Ossendrecht). Da d’is ’n staotege ouwe petriesiejerswooning, die van de kelder tot en met de zolder staampvol zit meej attriebuute uit ’t streekverleeje. In de vurkaomer (de mwooie kaomer) is ’n kas meej ’n uitgebraajde kolleksie kaante mutse te bewondere. Daor stao d’ok ’n lol tusse.

In ooze streek was ’t vroeger de gewoonte om mekaore nie bij de naom te noeme, omda t’r zoow veul meese waore meej dezellefde naom. De meese adde daorom ’n baajnaom. Mjeestal was da d’n opsommieng van ’t vurgeslacht. Zoow jeet ik in Ostrecht bevobbeld Jakke van Sjan van de Diekke van Mie Lol. Die naom Lol ad niks te maoke meej leut en plezier, mar sloog op de muts die oos oovergrwootmoeder aaltij droog. René Buijs, ’n ouwe vriend en kolleega van me, vertelde da t’ie van zèèn oopa, grjeelmaoker Buijs uit Woosdrecht (Woensdrecht) ’n aontal versjes geljeerd ad, onder aandere ’t dees:
Ko van Piet van Driekskes
A t’ie mar ’s moog
Dan pakte n’ie Mie Linders’ muts af
En gwooide n’m ’n end omwoog.

Die Mie Linders was dus Mie Lol, oftewel Maria Catharina Linders, mèèn oovergrwootmoeder. Eur zeuvende kind, Alphonsus Victor van den Bergh, was de vaoder van mèèn moeder. Mèèn schwoonzeun John Boeren uit Tilbörreg (Tilburg) ed ’n aontal jaore geleeje ’n kwartierstaot gemokt vur ooze zeun Matt. Ik eb die ok gekreege en ik zèèn daor jeel blij meej. Cor Cleeren, de ketaktperswoon van de waarekgroep Genealogie, ed ’m verder nog aongevuld meej wa bij em bekend was. En nouw zit ik daor gereegeld in te puuzele. Wa kunde daor veul interessaante dienge n’in trugvinne! Wa bevobbeld jeel ljeerzaom en interessaant is: welleke beroepe oew vurouwers uitgeoefed emme.

As ik m’n vaoders gedjeelte van de kwartierstaot norlwoop, dan kom ik aacht ginneraosies trug ’t vollegede teege: Joannes van Hasselt. IJ trouwde meej Dimphna Dingemans Mutsaerts, die van beroep kaantwaarekster was. Da wèès t’r op da deeze vrouw nie uit Neederlaand kwaam, want ier wier nie aon kaantwaareke gedaon. Da was ’n vak da d’in Bels (België) uitgeoefed wier. De meese die in ooze omgeevieng ’n kaante muts drooge, kochte die in Bels. Vur veul geld, want kaant maoke was jeel tèèdrwooved. Rèèke meese meej kaante mutse liete die mutse netuurlek avvetoe wasse. Da was ’n moeilek en veraantwoordelek karwaaj, da gedaon wier dur vakvrouwe. Zoown muts moes dan jeelemaol uit mekaore gaold en nor ’t wasse wir netjes trug in mekaore gezet en geplwooid worre.

Gaon ik zes ginneraosies trug lingst de kaant van m’n vrouw, dan kom ik teege: Cornelius Leonardus Joosen, geboore op destag 13 feebrewaorie 1798 in Lillo (B). IJ is rk gedwoopt op zondag 10 juunie 1798 te Lillo. Cornelius is ooverleeje op donderdag 29 juli 1875 in Ossendrecht, 77 jaor oud. Van beroep was ie aarebaargier, schatter, kwoopman, wienkelier en bakker. IJ trouwde, 28 jaar oud, op zaoterdag 17 juunie 1826 in Ossendrecht meej de 26-jaorege Maria Elisabeth Melsen, geboore op donderdag 12 deesember 1799 in Ossendrecht. Zij is rk gedwoopt op zaoterdag 12 jannewaorie 1799 te Ossendrecht. Maria is overleeje op zondag 3 september 1876 in Ossendrecht, 76 jaar oud. Eur beroep was landbouwster. Ze kreege twaolef kinders, waorvan de ellefde was: Maria Josepha Joosen, geboore op vrijdag 28 jannewaorie 1842 in Ossendrecht. En eur beroep was mutsewasster.

Daornaost kom ik nog ’n mutsewasster teege, ok lingst m’n vrouw d’re kaant en ok zes ginneraosies trug: Johannes Baptist Hoeks, geboore op vrijdag 1 jannewaorie 1830 in Woensdrecht. Johannes is overleeje op woostag 11 april 1900 in Woensdrecht, 70 jaar oud. Van beroep was ie laandbouwersknecht. IJ trouwde, 45 jaor oud, op donderdag 25 november 1875 in Woensdrecht meej Suzanna Schippers, 55 jaar oud. Suzanna is geboore op maondag 30 oktober 1820 in Stabroek (B), dochter van Mathias Schippers en Anna Catharina Dankers. Suzanna is overleeje op maondag 15 maaj 1899 in Woensdrecht, 78 jaar oud. Suzanna is weedewe van Cornelius Leenaarts (1823-1873), meej wie ze trouwde vur 1843. En zij was ok mutsewasster van beroep.

Zoow, dees veraol is aon kaant. Ik oop aljeen da ge nie vindt da d’t ’kaant noch wal rokt’.

Afbeeldingen:
De foto’s komen uit de collectie van heemkundig museum Den Aanwas te Ossendrecht.
1. Onbekende vrouw met kanten muts.
2. Maria Catharina Linders, met de bijnaam Mie Lol (geboren 31 mei 1854 te Woensdrecht en overleden op 9 december 1941 te Ossendrecht), gehuwd met Petrus van den Bergh (10 april 1850 Ossendrecht – 23 maart 1900 Ossendrecht). Beroep: koopman, vrachtrijder, landbouwer.
3. Onbekende vrouw tussen een dochter en een zoon. Foto 1 is hiervan een uitsnede.

2 reacties

  1. De kleding en haardracht van zoon en dochter op foto 3, alsook het gestanste rafelrandje van de foto verraden dat deze rond 1930 gemaakt is. Wie het zijn, kan ik u niet vertellen maar de vrouw met kanten muts ziet er te gezond uit voor iemand die al zo’n 45 jaar dood zou moeten zijn.

    • Redactie

      17 augustus 2017 at 15:50

      Beste Maggy,
      Er zijn de afgelopen week meer reacties binnengekomen op deze foto. Ook via de Facebook pagina merkten lezers op dat het onderschrift bij de foto onjuist moest zijn. De heemkundekring in Ossendrecht gaat na of ze kunnen uitvinden wie wel op de foto staat. Het onderschrift is daarom aangepast.
      Groet,
      Verrassend Verleden

Reacties zijn gesloten.

© 2019

Thema gemaakt door Anders NorenBoven ↑